Een viertal amateurs te weten Carel PA3EHA, Rutger PA3CQJ, Rob PD0DIB en Mark PA0MAG, hebben de koppen bij elkaar gestoken en besloten op de “Donderdagavond” rond de klok van 20.00 uur, een zogenaamde “Techno” ronde te houden op de “Techno Talkgroep 2045” (TijdSlot 2) voor collega Dmr amateurs uit Nederland en België, die vragen en/of uitleg willen hebben over Dmr.
In het bijzonder het Brandmeister Dmr netwerk, Firmware, Codeplug software (CPS), Code plugs (CP), Hotspots en Monitoren, dit in de breedste zin des words.
Tevens willen wij hiermee het Experimentele gebeuren op het Brandmeister Dmr netwerk meer onder de aandacht brengen en bevorderen (Promoten), immers onbekend maakt onbemind.

E.e.a. is specifiek gericht op uw vragen, wij pretenderen niet alleswetende te zijn, weten wij op specifieke vragen geen antwoord te geven, dan komen we hier later na onderzoek op terug.
Wij behandelen alleen Techno vragen zoals hier boven aangegeven.

*Opgelet*, deze ronde is “beslist” niet bedoelt om de Landelijke PI1DFT ronde met Ton PI4DFT” te vervangen, deze landelijke ronde is de “Slagader” van en voor de Nederlandse en Belgische Dmr radio amateurs.

Vanwege een verbouwing bij de opstelplaats van de DMR repeater PI1GRL is deze voor enige tijd uit de lucht. Volgens de beheerder Henry, PC2KY wordt verwacht dat de repeater binnen 2 a 3 weken weer operationeel zal zijn.

Stichting Twentse Relaisstations.

Datum: 2 april 2016

Van 10:00 tot 16:30

Locatie: Aquarant, Vijfkamplaan 12, 5624 EB Eindhoven (Dit is bij het Ottenbad)

Zoals de vorige keer het zwaartepunt op amateur-satellieten lag is dat deze keer ‘digital voice’, zoals DMR, D-star en Fusion. Er zijn voldoende experts aanwezig om vragen te beantwoorden en mogelijk te helpen met het oplossen van technische vraagstukken.

Natuurlijk zullen de contestbekers worden uitgereikt en zal er een forum zijn, waar ieder z’n opbouwende punten onder de aandacht kan brengen. Tevens bestaat de mogelijkheid om metingen te verrichten aan apparatuur en zullen er diverse lezingen zijn. Niet alleen over ‘digital voice’ maar ook andere VHF-en-hoger interessante zaken, zoals repeaters rond Eindhoven, ATV, mogelijk weak signals en amateur-satellieten kan deel uitmaken van het gevarieerde programma.

Er zal geen verkoop zijn van (nieuwe of tweedehands) producten, het is immers geen beurs.

Lunch en koffie/thee is inclusief.

Alleen deelnemers die staan in het administratief verwerkte deelnemers overzicht (op deze webpagina) hebben toegang. Aanmelden moet dus met onderstaand webformulier. De sluitingsdatum is 25 maart, of wanneer het maximaal aantal deelnemers is bereikt. In het laatste geval kan men op een wachtlijst worden gezet, voor het geval er iemand afzegt.

Voor VERON leden is de deelname gratis. Bij ‘niet leden’ wordt €10,- als tegemoetkoming in de kosten berekend. Dit bedrag moet vóór 25 maart 2016 zijn ontvangen op rekening nummer NL90 ABNA 0482 0528 56 ten name van P. de Bruijn. Vermeld bij het overmaken: VHF-en-hoger dag 2016, Call (of bij ontbreken daarvan je naam), email adres.

Door alsnog (tijdig) hier als lid aan te melden kan de €10,- dus worden uitgespaard (lidmaatschap kost €49,-).
Elementen van het veelzijdige programma.

Doorlopende demo’s en metingen:

PE1DGW en PD8KRW Demo DMR, D-STAR, op verzoek software/plugs installeren en metingen met een Stabilock (vermogen, zwaai).
PG5D Metingen met de MiniVNA aan bijvoorbeeld filters.
PE1ITR en PE1MIX De 10GHz websdr is vrijwel zeker niet gereed op 2 april omdat niet alle onderdelen er dan zijn.

Als alternatief wordt een testopstelling gedemonstreerd met een 10GHz websdr met 5GHz accesspoint en aan de andere kant een 10GHz station en laptop om het signaal weer terug te horen.

PA0BOJ, PE5PVB en PE2AAB ATV Demo via het relais PI6EHV waarbij diverse stations vanaf thuis QRV
Test beeld EHVzullen zijn om wat te laten zien via het ATV relais.
Er zijn ingangen beschikbaar met ATV-FM op 2335MHz, 2370MHz, 10,400MHz, 10,490MHz en DATV op 2350MHz.
We hebben een DATV uitgang op 1291MHz of een FMATV uitgang op 1280Mc ( gaat niet te gelijk i.v.m. 1 antenne). Vanwege de zichtverbinding kan ook zelf met portabel apparatuur worden getest via PI6EHV.
PE1ASH 24 GHz portabel ATV station.

Lezingen:

PE1RJV Lezing: Digitale spraak op de amateurbanden, wat is er en wat de verschillen zijn.
PA2EON Lezing: Hamnet. Iedereen kent Packet-Radio, een door radioamateurs opgebouwd netwerk
Hamnetvan ‘on-air’ pc’s die je de mogelijkheid gaf om email een BBS of zelfs een electronisch QSO te voeren. Nu staat de techniek niet stil en zien we langzaam het packet–netwerk verdwijnen en komen er oplossingen voor terug die mee gaan met de moderne tijd van internet, video streams en zelfs telefoongesprekken via het nieuwe breedband netwerk.
Uit Oostenrijk en Duitsland is een nieuwe methode van informatie overdracht komen overwaaien – HAMnet genaamd –Dit nieuwe netwerk, voor en door radioamateurs opgebouwd en gebruik makende van 5 GHz freqencies, nabij de wifi standaarden is gebaseerd op het tcp-ip netwerk zoals ook het grote internet wordt onderhouden, echter met dit verschil dat een ieder die al een IP-nummer voor packet radio heeft nu ook snel kan opstappen op het ‘nieuwe packet net’ – HAMnet.
Eric Oosterbaan, PA2EON zal tijdens de VHF dag laten zien wat de mogelijkheden zijn.
PE1GUR Lezing: Weak signal digitale modes voor nationaal en internationaal verkeer: een verkenning naar mogelijkheden om meer uit de transceiver te halen.

We kunnen uitkijken naar een intoductie over algemene zaken m.b.t. internationaal verkeer, tropo, condities, de lol er van en de raakvlakken met de natuurelementen. (Nieuwe) modes die via software beschikbaar zijn. Dat m.b.t. de commerciële transceivers het verschil HF versus VHF/UHF er niet meer is: het is één toestel. Daarmee ook alle moderne trx’ en voor digimodes zijn daarmee uitgelegd op VHF UHF SHF. Een tipje van de sluier over digimodes en freeware. Middels een QSO in BPSK31 laten zien dat je daarmee ook met een klein pistooltje bijzondere dingen kan doen.

Heinrich Hertz Stichting Lezing: Realisatie van twee nieuwe repeaters in Eindhoven: PI2EHV (70cm)
repeater en PI6EHN (23cm). Na de ontmanteling van het radiostation op de TU/e in 2014 zat de regio Eindhoven lange tijd zonder 23cm en 70cm spraakrepeaters. In 2015 is de Heinrich Hertz Stichting (www.hhertz.org) opgericht en een nieuw team van bestuurders, ontwerpers, professionele bouwers en
antennetelecomspecialisten voortvarend aan de slag gegaan. Op het Flight Forum in Eindhoven is een schitterende opstellokatie verkregen op de Valid tower met antennes op 69 meter boven NAP. Inmiddels zijn beide repeaters operationeel en volop in gebruik. Hiermee is ook een enorme stimulans gegeven aan het doen van experimenteren op de hogere frequentie banden, bijvoorbeeld in de vorm van zelfbouw projecten voor 23cm FM zendontvangers. Tijdens de lezing gaat de groep vertellen hoe de twee repeaters zijn opgebouwd, natuurlijk aangevuld met veel foto’s en anekdotes. Onderwerpen die zeker aan bod zullen komen zijn dekkingsgebied, antennes, coax, bliksembeveiliging, zendontvangers, cavity-filters, remote control, IRLP, internet, toegang & veiligheid, organisatie.
Amateur satellieten (onder voorbehoud)

En ook:

PG5D Bekeruitreiking van de diverse contesten.
PA3CRX Forum, interactie tussen de commissie en de deelnemers aan deze dag. In verband met de tijdsplanning en de efficiëntie is het wenselijk de onder de aandacht te brengen punten zoveel mogelijk vooraf in te dienen bij VHF-en-hoger@veron.nl

QRG, PI4AA is te horen op de volgende frequenties:
•40 meter: 7073 kHz ±QRM
•2 meter: 145,325 MHz
•70 centimeter: 430,125 MHz (via de PI2NOS repeater)

Na de uitzending is er op de PI2NOS repeater en op 40 meter een inmeldronde. Op 2 meter is er geen ronde.

Frank PA1V en Ruud PA3DFI hebben deze vraag omgezet in een tweetal documenten waarin het één en ander voor de beginnende DMR gebruiker wordt uitgelegd.

Praktische gebruiksinformatie

De volgende informatie heeft betrekking op gebruik van het DMR+ netwerk van Hytera, verder te noemen DMR+.

Voor nieuwe gebruikers kan de werking van bepaalde functionaliteit in het DMR+ Netwerk in het begin wat onduidelijk zijn. Onderstaand wordt op hoofdlijnen toegelicht hoe een en ander toegepast kan worden.

Het DMR+ Netwerk heeft 2 tijdsloten (time slots), TS1 en TS2. Op beide tijdsloten kunnen twee gelijktijdige QSOs worden gevoerd via repeaters. De beschikbaarheid van twee tijdsloten betekent dus dat er twee gescheiden “kanalen” worden gebruikt. De twee tijdsloten worden los van elkaar gebruikt. Verder kan er simplex worden gewerkt met DMR. Ook dan zijn er 2 “kanalen” mogelijk per frequentie. Hier wordt verder alleen ingegaan op de werking via repeaters.

Tijdslot 1
Op tijdslot 1 worden spreekgroepen (Talk Groups, TG) gebruikt. Repeaterbeheerders kunnen uit de mogelijkheden van de mastersoftware kiezen welke TG’s doorgegeven worden (of niet), een en ander afhankelijk van het gewenste en toegestane gebruik.
De TG’s zijn per soort aan bepaalde gebieden landen of regio’s toegewezen. Voorbeelden zijn:

. TG1 – Wereldwijd
. TG2 – Europa
. TG22 – Nederlandstalig
. TG204 – Nederland

Wat houdt dit in?

Een voorbeeld: Als OM PA3XXX (fictieve call) via Talk Group 1 (TG1) op tijdslot 1 werkt, is deze wereldwijd over alle aangesloten repeaters te horen. Naar de stand per Juli 2015 zijn dat er meer dan 270, en dit aantal groeit gestaag. Naarmate het nummer van de talkgroep hoger is, neemt het aantal gekoppelde repeaters af. Voor wat betreft Nederland en TG204 hebben we het dan toch nog over zo’n 22 stuks.

Bij gebruik van Tijdslot 1 TG1 en TG2 is het van belang om na te denken hoeveel en welke repeaters door een QSO in gebruik zijn. Mede amateurs in de rest van de wereld horen via de gebruikte repeater(s) onze Nederlandstalige QSO’s ook, en kunnen hier mogelijk minder enthousiast van worden. Op hamdigitaal.nl onder “operationele linken” en “Hytera Reflector Status” wordt weergegeven welke repeaters actief zijn.

Belangrijk: Door een wereldwijd QSO op TG 1 wordt wordt dit Tijdslot 1 in het hele DMR+ netwerk gereserveerd voor deze ene verbinding. Als vuistregel hebben TG’s met met een lager nummer een hogere prioriteit binnen het netwerk dan deze met een hoger nummer.

Tijdslot 2
Op het tweede tijdslot (TS2) worden slechts twee spreekgroepen (TG’s) gebruikt:

. TG9 – lokaal
. TG9990 – echo

Op het tweede tijdslot kunnen reflectoren worden aangekoppeld. Deze werden in het D-Star netwerk al langer gebruikt en maken het voor amateurs mogelijk om repeaters op een gebruiksvriendelijke manier aan te koppelen, ook de z.g. dongles werken hiermee.

Zo zijn in de meeste gevallen de repeaters binnen een regio via een reflector gekoppeld (bijvoorbeeld Noord Nederland, Midden Nederland etc.). Een overzicht van de beschikbare reflectoren is te vinden op hamdigitaal.nl Samen met nog heel veel meer praktische informatie over de digitale modes.

Welke repeater op welk tijdstip gekoppeld is, kan via het DMR+ dashboard worden gevolgd.

Omdat de mogelijkheden voor gebruik van de reflectoren vrij uitgebreid zijn, wordt dit in een apart artikel toegelicht.

Via Talkgroep 9990 (Echo) kan worden gecontroleerd of het eigen signaal via de repeater wordt ontvangen, en of deze met het netwerk verbonden is. Verder kan de kwaliteit van eigen modulatie worden beoordeeld.

Elke verbinding via TS2 en TG 9990 wordt kortstondig door een server geregistreerd en vervolgens als “Echo” over de lokale repeater verzonden. De “Echo” funktie is alleen op de eigen lokale repeater te horen.

Ook op tijdslot 2 kunnen mede amateurs onze gesprekken over aangekoppelde reflectoren horen. Wanneer het onduidelijk is wat de reikwijdte van een verbinding is, laat dan voldoende ruimte tussen de passages in een QSO, zodat andere gebruikers zich in kunnen melden. Dit is trouwens op DMR in ieder geval aan te raden, gezien het beperkte aantal kanalen op de TG’s. Ook de dongles reageren iets trager dan portofoons of mobilofoons. Het is daarom goed enige tijd te laten zodat de gesprekken volledig worden afgerond.

N.b. Deze informatie is bedoeld als leidraad van- en voor de beginnende DMR amateur, en dient als zodanig gelezen te worden. Uitgebreide technische informatie kan gevonden worden in meer gedetailleerde publicaties op de diverse DMR websites.

Bronvermelding (deels): HAM-DMR.DE
PA1V / PA3DFI

Het gebruik van Reflectoren

Op Tijdslot 2 (TS2) worden twee Talkgroups (TG’s) gebruikt, TG9 Lokaal en TG9990 – Echo. Ongeacht van welke TG er via TS1 wordt gebruikt, worden de gesprekken via de overige repeaters op het netwerk via TG9 weergegeven als “lokaal”. Dit vereenvoudigd de programmering van apparatuur, omdat het aantal te programmeren kanalen per repeater op TS2 via een enkele TG plaats vind.

Het gebruik van reflectoren op TS2 heeft een duidelijk voordeel ten opzichte van de talkgroups op TS1. Er worden geen gesprekken verstoord of onderbroken door het gelijktijdige gebruik van TG’s. Wanneer repeaters door middel van reflectoren zijn gekoppeld, worden alle gesprekken welke hierop gaande zijn via TG9 weergegeven.

Binnen het huidige netwerk worden reflectornummers weergegeven door middel van 4 cijfers (numerals). Een aantal voorbeelden van regionale reflectors zijn 4501 voor Noord Nederland en 4502 voor Midden Nederland. Een volledig overzicht van wereldwijd beschikbare reflectoren kan gevonden op hamdigitaal.nl, samen met nog heel veel meer praktische informatie over de digitale modes.

Wanneer een bepaalde reflector niet meer in gebruik is, wordt aangeraden deze door middel van de entry “4000” af te koppelen. Bij het aan- en afkoppelen van reflectoren is er in de meeste gevallen sprake van een kleine vertraging. Deze kan varieren tussen de 15 en 30 seconden. Tijdens het opbouwen van de verbinding is deze wel al zichtbaar op het DMR+ dashboard.

Belangrijk: Het gebruik van reflectoren is uitsluitend mogelijk op Tijdslot 2 (TS2), door middel van TG 2-9.

Hoe werkt de aan- en afkoppelling van reflectoren
Met een DMR porto of mobielset gebeurd dit door middel van “Contact / Manual Dial”. Verder kunnen de reflectoren in de contact list worden geprogrammeerd als zijnde “Private Call” in plaats de gebruikelijke “Group Call”. Het gewenste reflectornummer kan door middel van “Manual Dial” worden ingevoerd. Het is aan te bevelen om voor gebruik de user manuals van de betreffende apparatuur op hoofdlijnen door te nemen voor wat betreft dit soort basisbediening.

Na het intoetsen van het gewenste reflectornummer kan de verbinding worden gemaakt door middel van de PTT toets. Hierdoor wordt de reflector verbonden met de repeater. Er volgt een gesproken bevestiging “Connected to Reflector”. Als de repeater al verbonden was met een een andere reflector, dient deze eerst door middel van “4000” ontkoppeld te worden. Hierna volgt een gesproken bevestiging “Reflector Disconnect”.

Op de meeste repeaters is een standaard reflector ingesteld, meestal voor de betreffende regio . Nadat het QSO is afgelopen wordt de repeater met een eveneens ingestelde interval teruggezet op deze standaardreflector. Met de entry “5000” kan worden gecontroleerd met welke reflector een repeater is verbonden.

Belangrijk: Nadat een reflector gekoppeld is, kan via TG 2-9 het QSO worden gevoerd. Controleer dat het apparaat dan niet meer in de keuze (dial) mode staat.

Bronvermelding (deels): HAM-DMR.DE
PA1V / PA3DFI

(Noot van de redactie: beide documenten in pdf zijn te vinden “bestanden, algemene informatie”)

Ikzelf gebruik het display met een Rasberry Pi 2 Model B in combinatie met de DV4mini stick. Hiervoor gebruik ik een image van de afdeling A23-Werthem van de DARC. Deze image is zeer compleet met Wifi ondersteuning en benadering van de Raspberry Pi met VNC. Dit geeft een volwaardige hotspot voor DStar, DMR, C4FM en P25. Uiteraard is deze image in het Duits maar is eenvoudig om te zetten naar Nederlands. De Raspberry PI is heel leuk om mee te exprimenteren en op het internet zijn veel handleidingen te vinden.

Johan, PA3ANG is ook aan de slag gegaan met het Raspberry Pi 7″Display. Op zijn blog schrijft hij:

De Rapberry Pi compleet.

Het heeft lang geduurd, maar de Raspberry Pi Foundation heeft nu ook een ‘origineel’ bij de Raspberry behorend TFT scherm het levenslicht laten zien. Een 7″ groot scherm, dat via de flatcable wordt aangesloten op de RPi print. (folder)

Op de website Tweakers.nl kunnen we het volgende lezen:

De Britse stichting achter de Raspberry Pi heeft een 7″-touchscreen voor de kleine computer aangekondigd. Het scherm heeft een resolutie van 800×480 pixels en ondersteunt aanrakingen met maximaal 10 vingers tegelijkertijd.

Het scherm biedt kijkhoeken van 70 graden en de achterkant is van metaal voor extra stevigheid. De stichting die de Raspberry Pi ontwikkelt, claimt gekozen te hebben voor een industrial-lcd, vanwege de kwaliteit en betere leverbaarheid. Om de Raspberry Pi met het touchscreen te verbinden, levert de stichting een driverboard dat voorziet in dsi-naar-dpi-conversie. Dit board is aan de achterkant van het scherm vast te zetten. De Raspberry Pi is op zijn beurt optioneel op het driverboard vast te zetten en het bord moet met de displayconnector aan de Pi verbonden worden voor het beeld.

Stroom kan het scherm via een additionele voeding, usb of gpio-jumpers van de Pi betrekken. Ook het toevoegen van een extra scherm via hdmi is mogelijk. Het verbruik van het scherm ligt op 2,25W en de afmetingen zijn 194x110x20mm. De touchscreenfunctionaliteit berust op Kivy, een in Python geschreven library voor het ontwikkelen van nui-apps. Het scherm kan onder andere gebruikt worden om tablets of afstandsbedieningen op basis van de Pi te maken.

In elkaar zetten is een flutje van een cent . Hier is een nauwkeurige handleiding te vinden.

Mijn uiteindelijke opbouw, waarbij ik een PiBow behuizing gebruik. Best een stevige en compacte constructie. Niet echt plat, maar als je hem op het bureau hebt staan prima te gebruiken en het ziet er nog best kek uit ook.

Je moet wel een goede 5 volt USB voeding gebruiken. Minimaal 1 Amp. Zeker in de opstelling zoals je op de foto ziet met een RTL-SDR dongle aangesloten. Prachtig mooi beeld van het spectrum rond 430.150 MHz met de carrier van PI2NON zichtbaar en ook een klein paaltje van PI2ASN op 430.050.

Getoonde configuratie:

• Raspberry Pi type B, versie 2
• Raspberry Pi 7″ TFT screen
• Ritek RII-MWK12-WS-BK wireless keyboard / mouse
• König WiFi 150Mb USB dongle
• USB BlueTooth dongle
• PiBow housing / stand
• 5V, 2 Amp USB travel adapter

De Bluetooth dongle gebruik ik om verbinding te maken met de Patriot, zodat ik de Raspberry Pi als frequentieaflezer kan gebruiken.